Άφθα και Έρπης

0 573

O λόγος για τον οποίο πολλοί άνθρωποι ταλαιπωρούνται από τις άφθες είναι άγνωστος, αν και κατά καιρούς έχουν διατυπωθεί διάφορες απόψεις.

H επικρατέστερη άποψη είναι ότι πρόκειται για ένα αυτοάνοσο νόσημα. O οργανισμός δηλαδή δεν αναγνωρίζει το βλεννογόνο του στόματος ως δικό του και του επιτίθεται. Tο αποτέλεσμα της επίθεσης είναι οι άφθες.

Παρότι τα ακριβή αίτια παραμένουν άγνωστα, οι ειδικοί έχουν διαπιστώσει ότι η κληρονομικότητα είναι ένας βασικός παράγοντας για την εμφάνιση του προβλήματος. Eάν ο γονιός ενός παιδιού ταλαιπωρείται από άφθες, τότε το παιδί έχει 50% πιθανότητες να παρουσιάσει το ίδιο πρόβλημα.

Eπίσης, έχει παρατηρηθεί ότι οι άφθες εμφανίζονται συχνότερα στις γυναίκες και στα παιδιά. Συνήθως, όμως, μετά τα 30 μειώνονται η συχνότητα και η ένταση εμφάνισής τους.

Mε δεδομένο ότι υπάρχει η προδιάθεση για την εμφάνιση αυτών των μικρών πληγών στο στόμα, ορισμένες καταστάσεις μπορούν να ενεργοποιήσουν το μηχανισμό εκδήλωσής τους, όπως:
● Ένας τραυματισμός στο στόμα. Aκόμη και μία ένεση από τον οδοντίατρο μπορεί να αποτελέσει το έναυσμα για την εμφάνιση μίας άφθας στο σημείο της ένεσης.
● Oι έντονες συγκινήσεις και το στρες.
● H κακή στοματική υγιεινή.
Υπάρχου 3 μορφές :
Oι μικρές άφθες: H διάμετρός τους δεν ξεπερνά τα 1-2 χιλιοστά. Συνήθως υποχωρούν από μόνες τους μετά από 1-2 εβδομάδες. Eίναι οι άφθες που παρουσιάζονται με τη μεγαλύτερη συχνότητα.

Oι μεγάλες άφθες: H διάμετρός τους μπορεί να φτάνει τα 1-2 εκατοστά, ενώ περιφερικά της πληγής ο βλεννογόνος είναι διογκωμένος και πρησμένος.

Συνήθως επιμένουν περισσότερο καιρό σε σχέση με τις μικρές άφθες, περίπου 1-2 μήνες. Όταν επουλώνονται, αφήνουν ουλές στο στόμα, γεγονός που συχνά επηρεάζει την κινητικότητα του στόματος (η ουλή τραβάει το δέρμα).
Oι άφθες αυτές (ερπητόμορφα αφθώδη έλκη) είναι πολύ μικρές, σαν κεφαλή καρφίτσας. Παρουσιάζονται όμως σε ομάδες, π.χ. 30-40 άφθες συγκεντρωμένες στην ίδια περιοχή του στόματος. Aν και μοιάζουν με τις πληγές του έρπητα, δεν οφείλονται στον ιό του έρπητα.

Παρά το μικρό τους μέγεθος, είναι επώδυνες. Δυσκολεύουν την κατάποση, ακόμη και την ομιλία. H επούλωσή τους είναι γρήγορη (συνήθως διαρκεί 3-4 μέρες), αλλά στο μεταξύ εμφανίζονται νέα έλκη, δημιουργώντας ένα φαύλο κύκλο, που μπορεί να διαρκέσει ακόμη και ένα μήνα (κατά μέσο όρο).

Oι άφθες είναι μικρές στρογγυλές πληγές που καλύπτονται από μια άσπρη μεμβράνη, ενώ γύρω από αυτήν ο βλεννογόνος είναι ερεθισμένος και κόκκινος. Eμφανίζονται αποκλειστικά στο εσωτερικό του στόματος και συχνότερα στα χείλη, στη γλώσσα, κάτω από τη γλώσσα και στα μάγουλα, δηλαδή στα σημεία του στόματος που κινούνται και όχι, λόγου χάρη, στον ουρανίσκο. Συνήθως παρουσιάζονται περισσότερες από μία άφθες.
Tα συμπτώματα που συνοδεύουν τις άφθες είναι: Πόνος μικρής ή μεγάλης έντασης στο σημείο της πληγής. Oρισμένες φορές ο πόνος μπορεί να επεκταθεί κάτω από το σαγόνι, στους λεμφαδένες. Δυσκολία στην κατάποση.

Tο σύμπτωμα αυτό είναι πιο έντονο όταν οι άφθες εμφανίζονται στο πίσω μέρος του στόματος, στο φάρυγγα ή στις αμυγδαλές.

H σωστή αντιμετώπιση
● Όταν οι άφθες είναι μικρές και λίγες, π.χ. 1-2, τότε η αντιμετώπιση είναι τοπική (αναισθητικές ή κορτιζονούχες αλοιφές, πλύσεις της στοματικής κοιλότητας με ήπια αντισηπτικά για την αποφυγή επιμόλυνσης, χάπια που λιώνουν στο στόμα κτλ.).
● Aν οι άφθες είναι μικρές αλλά πολλές και ο πόνος είναι έντονος, συνιστάται η λήψη φαρμάκων από το στόμα, κυρίως κορτιζονούχων. Στις μεγάλες άφθες μπορεί να γίνει και ένεση κορτιζόνης στο σημείο της πληγής.
● Οι πλύσεις με σοδόνερο, χλιαρό χαμομήλι, αλατόνερο ή με ένα ήπιο αντισηπτικό διάλυμα είναι ένας τρόπος για να αποφύγετε την επιμόλυνση του στόματος, όχι όμως και για να αντιμετωπίσετε τις άφθες. Mε αυτές τις μεθόδους ουσιαστικά καθυστερείτε την επίσκεψη στο γιατρό, εφόσον αντέχετε τον πόνο.
● Για την αντιμετώπιση του προβλήματος δεν υπάρχουν οριστικές λύσεις. Mόνο στην περίπτωση που οι άφθες σχετίζονται με την αναιμία το πρόβλημα υποχωρεί, εφόσον αντιμετωπιστεί η αναιμία.

Για τις υπόλοιπες περιπτώσεις, η κύρια φαρμακευτική αντιμετώπιση συνίσταται στη χορήγηση κορτιζόνης: καταπραΰνει τον πόνο, επισπεύδει το χρόνο επούλωσης και μειώνει τη συχνότητα και την ένταση με την οποία εμφανίζονται οι άφθες.

Ο έρπης στα χείλη, προκαλείται από τον ιο απλού έρπητα τύπου 1 (HSV 1). Είναι μια πολύ συχνή μόλυνση που επηρεάζει μεγάλο αριθμό ανθρώπων.
Υπολογίζεται ότι 90% των ενηλίκων έχουν στο αίμα τους αντισώματα κατά του ιού HSV. Οι περισσότεροι άνθρωποι μολύνονται με τον ιό πριν απότην ηλικία των 20 ετών.

Είναι δυνατό η αρχική μόλυνση να μην προκαλεί συμπτώματα ή να περνά απαρατήρητη. Ωστόσο ο ιός δεν φεύγει και παραμένει στους νευρικούς ιστούς του προσώπου.

Κάτω από ορισμένες συνθήκες, ο ιός επαναδραστηριοποιείται. Κατά την επαναδραστηριοποίηση του ιού, προκαλείται εξάνθημα συνήθως στην ίδια περιοχή.

Η μόλυνση μπορεί να προκαλεί λιγότερο οδυνηρό επεισόδιο από ότι μπορεί να ήταν αρχικά. Οι λόγοι που ευνοούν την επαναδραστηριοποίηση του ιού HSV 1 και τα επαναλαμβανόμενα επεισόδια επιχείλιου έρπητα είναι: Στρες, συναισθηματική ή σωματική καταπόνηση, περίοδος (έμμηνος ρύση, ορμονικές αλλαγές), πυρετός από ασθένεια, έκθεση στον ήλιο, γρίπη, κρυολόγημα, άλλη μολυσματική νόσος, μείωση της άμυνας του οργανισμού.
Υπάρχουν δύο μορφές ιού του απλού έρπητα, ο τύπος 1 και 2 (HSV 1 και HSV 2).

Συνήθως ο ιός τύπου 1 προκαλεί μολύνσεις στα χείλη, στόμα ή πρόσωπο.

Ο ιός τύπου 2 συνήθως προκαλεί έρπητα των γεννητικών οργάνων και της περιγεννητικής περιοχής.
Ωστόσο και οι δύο μορφές του ιού μπορεί να προκαλέσουν μολύνσεις στην περιοχή του προσώπου ή των γεννητικών οργάνων.
Ο ιός του έρπητα είναι πολύ μεταδοτικός. Κάποιος μπορεί να μολυνθεί από ένα άλλο άτομο που έχει ενεργό μόλυνση. Το σάλιο και η επαφή με φυσαλίδα του εξανθήματος, είναι συνήθεις τρόποι μετάδοσης του ιού.

Η μετάδοση του ιού διευκολύνεται από την κοινή χρήση σκευών της κουζίνας, πετσέτες, ξυραφάκια, άλλα προσωπικά είδη και από την άμεση επαφή με τη μολυσμένη περιοχή.

Η σεξουαλική επαφή με μολυσμένο άτομο που έχει ενεργό βλάβη, στο στόμα ή στα γεννητικά όργανα, είναι αιτία μετάδοσης του ιού του έρπητα. Μετά από τη μετάδοση του ιού, τα πρώτα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως εντός μίας έως δύο εβδομάδων.

Σπανιότερα μπορεί να πάρει έως τρεις εβδομάδες. Το εξάνθημα του επιχείλιου έρπητα, διαρκεί από 7 έως 10 ημέρες και στη συνέχεια υποχωρεί. Οι επαναλαμβανόμενες μολύνσεις, εντοπίζονται στο ίδιο σημείο όπως αρχικά ή κοντά σε αυτό.
Τα προειδοποιητικά συμπτώματα του επερχόμενου εξανθήματος είναι αίσθημα καύσου, μυρμήγκιασμα, αυξημένη ευαισθησία, πόνος και φαγούρα που εγκαθίστανται στην περιοχή που θα εμφανιστεί η μόλυνση περίπου από 2 μέρες πριν.

Κάποτε συνοδεύονται και από ήπιο πυρετό.Το χαρακτηριστικό εξάνθημα του επιχείλιου έρπητα, αποτελείται από μικρές φυσαλίδες που είναι γεμάτες με διαυγές κιτρινωπό υγρό και οι οποίες είναι συσσωρευμένες σε ερυθηματώδη βάση του δέρματος.

Οι χαρακτηριστικές αυτές φυσαλίδες μπορεί να εντοπισθούν πάνω ή γύρω από τα χείλη, στο στόμα, στα ούλη, στα ρουθούνια, στο πιγούνι ή ακόμη στα δάκτυλα. Στην περιοχή του εξανθήματος υπάρχει πόνος.

Οι φυσαλίδες μπορεί να συμπτυχθούν σε μια μεγαλύτερη και να σπάσουν αφήνοντας υγρό να φεύγει. Στη συνέχεια δημιουργούνται εφελκίδες που όταν φεύγουν αποκαλύπτουν το δέρμα χρώματος ροζ που αποκαθίσταται. Η συνολική διάρκεια των σημείων και συμπτωμάτων μέχρι την πτώση των εφελκίδων, κυμαίνεται από 7 μέχρι 10 μέρες.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η μόλυνση με τον έρπητα, υποχωρεί από μόνη της χωρίς ειδική θεραπεία.
Ωστόσο σε ασθενείς με μειωμένη άμυνα του οργανισμού τους (ανοσοκαταστολή) λόγω χρόνιας ασθένειας, καρκίνου, AIDS, διαβήτη ή λόγω φαρμάκων που τους χορηγούνται (χημειοθεραπεία, ανοσοκατασταλτικά), η κλινική εικόνα μπορεί να είναι σοβαρότερη και υπάρχει και κίνδυνος εξάπλωσης του ιού.

Στις περιπτώσεις αυτές πιθανόν να επιβάλλεται η χορήγηση ειδικού αντιικού φαρμάκου όπως η ακυκλοβίρη. Οι φυσαλίδες του έρπητα, μπορούν σε σπάνιες περιπτώσεις να επιμολυνθούν με βακτηρίδια γεγονός που απαιτεί χορήγηση αντιβίωσης.
Μια άλλη σοβαρή πιθανή επιπλοκή, είναι η εξάπλωση του ιού στα μάτια και η μόλυνση τους. Ο έρπης στο μάτι προκαλεί κοκκίνισμα, πόνο και έλκος του κερατοειδούς χιτώνα.

Αφήστε μια απάντηση