Γ-γλουταμυλοτρανσπεπτιδάση (GGTP)

0 601

Γ-γλουταμυλοτρανσπεπτιδάση (GGTP)

 

Η GGT όπως και η ALP βρίσκεται σε πολλούς εξωηπατικούς ιστούς όπως στο νεφρό, σπλήνα, πάγκρεας, καρδιά, πνεύμονα και εγκέφαλο. Επειδή όμως δεν βρίσκεται σε υπολογίσιμες ποσότητες στα οστά συντελεί στην τεκμηρίωση της ηπατικής προέλευσης μιας αυξημένης ALP.

Είναι παρούσα στον ορό των υγιών ατόμων. Τα επίπεδα στον ορό δεν είναι διαφορετικά
μεταξύ ανδρών και γυναικών και δεν αυξάνονται κατά την εγκυμοσύνη.

H GGTP δεν αυξάνει σε οστικές νόσους (Εικ. 73-3).

Η GGTP αυξάνει σε ασθενείς που λαμβάνουν φαινυτοΐνη, βαρβιτουρικά, και ορισμένα φάρμακα που χρησιμοποιούνται σε αντιρετροϊκή θεραπεία, συμπεριλαμβανομένων των μη-νουκλεοσιδικών αναστολέων της ανάστροφης μεταγραφάσης και τον αναστολέα πρωτεάσης abacavir.
Τα επίπεδα ορού της GGTP είναι επίσης αυξημένα σε ασθενείς οι οποίοι καταναλώνουν αλκοόλ.

Η ευαισθησία μιας αυξημένης τιμής των επιπέδων GGTP για τη χρήση αλκοόλης κυμαίνεται από 52% έως 94%, αλλά η χαμηλή ειδικότητά της περιορίζει τη χρησιμότητά της για το σκοπό αυτό.

GGT

5-Νουκλεοτιδάση
Η 5-νουκλεοτιδάση (5’NT) βρίσκεται σε πολλούς ιστούς όπως το ήπαρ, μυοκάρδιο, εγκέφαλο, αιμοφόρα αγγεία και το πάγκρεας.

Στο ήπαρ το ένζυμο αυτό βρίσκεται στα ηπατικά κολποειδή και στη σωληνοειδή πλασματική μεμβράνη. Τα επίπεδα ορού της 5’NT δεν επηρεάζεται από το φύλο, αλλά η ηλικία επηρεάζει τα επίπεδά της.

Οι τιμές είναι χαμηλότερες σε παιδιά και αυξάνει σταδιακά, φθάνοντας στο plateau σε ηλικία περίπου 50 ετών. Όπως και με τη GGTP, ο πρωταρχικός ρόλος της 5’NT είναι να προσδιορίσει το όργανο πηγή μιας μεμονωμένης αύξησης της ALP ορού αλκαλική (βλέπε Σχήμα. 73-3).

Τα επίπεδα της 5’NT δεν αυξάνουν σε οστικές νόσους και είναι κατά κύριο λόγο αυξημένα σε παθήσεις του ήπατος.

Προσέγγιση του ασθενούς με αυξημένα επίπεδα αλκαλικής φωσφατάσης.
Το πρώτο βήμα στην αξιολόγηση ενός ασθενούς με μία μεμονωμένη και ασυμπτωματική αύξηση της αλκαλικής φωσφατάσης ορού είναι ο προσδιορισμός της προέλευσης (ιστός). (βλέπε σχήμα. 73-3).

Ο πιο ακριβής τρόπος για να γίνει αυτό είναι με κλασματοποίηση μέσω ηλεκτροφόρησης.
Κάθε ισοένζυμο της αλκαλικής φωσφατάσης έχει διαφορετική ηλεκτροφορητική κινητικότητα.
Μια αποδεκτή εναλλακτική λύση είναι η μέτρηση των επιπέδων της GGTP ή της 5’NT.
Αύξηση αυτών των δύο επαληθεύει ότι η αυξημένη αλκαλική φωσφατάση είναι αποτέλεσμα ηπατοχολικής νόσου. Φυσιολογικά επίπεδα 5’NT, ωστόσο, δεν αποκλείει το ενδεχόμενο
ηπατικής νόσου, διότι η 5’NT και η αλκαλική φωσφατάση δεν είναι απαραίτητο να αυξηθούν παράλληλα στις αρχές μιας ήπιας ηπατικής βλάβης, καθιστώντας έτσι τη GGTP ως προτιμώμενη δοκιμή.

Σε γενικές γραμμές, μια αύξηση της αλκαλικής φωσφατάσης που συνοδεύεται από μια αντίστοιχη αύξηση των αμινοτρανσφερασών υποδεικνύει μια χολοστατική διαταραχή.

Τετραπλάσια αύξηση της αλκαλικής φωσφατάσης ορού παρατηρείται στο 75% των ασθενών με χρόνια χολόσταση, τόσο ενδοηπατική όσο και εξωηπατική, ενώ μικρότερες αυξήσεις είναι μη ειδικές και μπορεί να εμφανιστούν σε ένα ευρύ φάσμα συνθηκών.

Τα σχήματα 73-3 και 73-4 απεικονίζουν τη συνιστώμενη αξιολόγηση των χολοστατικών ηπατικών ενζύμων-είτε μιας μεμονωμένης αύξησης της αλκαλική φωσφατάση (βλ. ΣΧ. 73-3) ή μιας δυσανάλογης αύξησης της αλκαλικήςψφωσφατάσης σε σύγκριση με τις τρανσαμινάσες (βλ. ΣΧ. 73-4).
Βασικό στοιχείο για την αξιολόγηση των αυξημένων επιπέδων αλκαλικής φωσφατάσης είναι η απεικόνιση του χοληφόρου δέντρου.

Η απουσία διάτασης των χοληφόρων εστιάζει την αναζήτηση σε ενδοηπατικές αιτίες χολόστασης (Πίνακας 73-3), ενώ η διάταση θα πρέπει να οδηγήσει σε μια διερεύνηση των αιτιών εξωηπατικής χολόστασης (Πίνακας 73-4).

GGT2

Όπως με τα αυξημένα επίπεδα τρασναμινασών, η αξιολόγηση των αιτίων της αύξησης των ενδοηπατικών χολοστατικών ενζύμων ξεκινά με μια προσεκτική λήψη ιστορικού για χρήση φαρμάκων και τη χρονική συσχέτιση της χρήσης τους, με την ανύψωση του ηπατικών ενζύμων.

Βιοψία ήπατος συνήθως δεν απαιτείται για τη διάγνωση. Η αποχώρηση του εμπλεκόμενου παράγοντα και η βελτίωση των τιμών των ηπατικών ενζύμων είναι επαρκή για να επιβεβαιωθεί η διάγνωση.

Η Πρωτοπαθής χολική κίρρωση (PBC) είναι μια κλασική αυτοάνοση νόσος. Η ανοσολογική βλάβη χαρακτηρίζεται από την καταστροφή των ενδοηπατικών χοληφόρων απο Τ κύτταρα.

Παρόλο που κατά κύριο λόγο είναι μια ασθένεια των γυναικών με μέση ηλικία κατά τη διάγνωση περίπου τα 50 έτη, 5% έως 10% των προσβεβλημένων ασθενών είναι άνδρες.

Αντιμιτοχονδριακά αντισώματα (AMA) βρίσκονται στον ορό στο 95% των ασθενών και είναι διαγνωστικά.

Η βιοψία ήπατος που δείχνει την χαρακτηριστική ιστολογική εικόνα είναι επιβεβαιωτική (βλέπε κεφάλαιο 89).

Η Πρωτοπαθής σκληρυντική χολαγγειίτιδα (PSC) είναι μια ασθένεια που χαρακτηρίζεται από φλεγμονή και ίνωση των ενδο η εξω ηπατικών χοληφόρων, ή και των δύο. Η διαταραχή συνδέεται με φλεγμονώδη νόσο του εντέρου και απαντάται πιο συχνά σε νεαρούς άνδρες. Η διάγνωση επιβεβαιώνεται με χολαγγειογραφία, (ERCP) ή μαγνητική τομογραφία χολαγγειοπαγκρεατογραφία (MRCP) (βλέπε κεφάλαιο 68).

Η Κοκκιωματώδης νόσος του ήπατος μπορεί να προκληθεί από έναν αριθμό διαταραχών (βλ. Πίνακα 73-3). Λοιμώδη αίτια θα πρέπεινα αποκλείονται επειδή θεραπεία για πολλές από τις άλλες αιτίες κοκκιωματώδους νόσου του ήπατος είναι η ανοσοκατασταλτική θεραπεία.

Η Σαρκοείδωση είναι η πιο κοινή αιτία. Η διάγνωση βασίζεται στις αυξημένες τιμές του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτασίνης (ACE)και τις τυπικές εξωηπατικές εκδηλώσεις.
Η Ιογενής ηπατίτιδα , ιδιαίτερα οι περιπτώσεις με ιό Epstein- Barr virus ( EBV) και ο κυτταρομεγαλοϊός ( CMV ) , μπορούν να εκδηλωθούν με ένα ιδιαίτερο χολοστατικό μοτίβο των ηπατικών ενζύμων .

Ένας αριθμός από οικογενή σύνδρομα οδηγούν σε ενδοηπατική χολόσταση. Οι μορφές αυτών των διαταραχών μπορεί να εκδηλωθούν στην παιδική ηλικία, ενώ καλοήθεις υποτροπιάζουσες μορφές ενδοηπατικής χολόστασης τύπος 1 και 2 μπορούν να εκδηλωθούν για πρώτη φορά στην ενήλικο ζωή.

Άλλες ενδοηπατικές αιτίες αύξησης χολοστατικών ενζύμων απαριθμούνται στον Πίνακα 73-3.

Ιατρική Ομάδα gastrodiagnosis.gr

Αφήστε μια απάντηση