ΔΥΣΠΛΑΣΤΙΚΟΙ ΟΖΟΙ ΣΕ ΚΙΡΡΩΤΙΚΟ ΗΠΑΡ

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ – ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ
Η επιδημιολογία των ΔΟ σχετίζεται άμεσα με την επιδημιολογία της κίρρωσης, με την οποία συνυπάρχουν στο μεγαλύτερο ποσοστό τους.
Η συχνότητα ανεύρεσης ΔΟ σε νεκροτομικό υλικό ή στο αφαιρεθέν παρέγχυμα μετά από μεταμόσχευση ήπατος κυμαίνεται από 15% έως 25%.
Η παθογένεια των ΔΟ παραμένει αδιευκρίνιστη, όμως η κίρρωση αναγνωρίζεται ως ο πλέον σημαντικός προδιαθεσικός παράγοντας.
Αν και η συχνότητα εξαλλαγής δεν έχει τεκμηριωθεί, οι ΔΟ θεωρούνται προκαρκινωματώδεις εξεργασίες.

ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ
Η παρουσία ομάδας δυσπλαστικών κυττάρων, διαμέτρου όχι μεγαλύτερης του 1 χιλ., εντός κιρρωτικού αναγεννητικού όζου χαρακτηρίζεται απλά ως δυσπλαστική εστία.
Όταν τα δυσπλαστικά κύτταρα καταλαμβάνουν ολόκληρο τον όζο, μεγέθους μεγαλύτερου του 1 χιλ., τότε ο όζος καταξιώνεται ως ΔΟ.
Μακροσκοπικά οι ΔΟ έχουν σαφή όρια, σφαιρική μορφή, μαλθακή σύσταση, με μέγεθος από 5 χιλ. έως 10 χιλ. και σπάνια μεγαλύτερο των 20 χιλ. και εμφάνιση διακριτή από το υπόλοιπο παρέγχυμα, λόγω της παρουσίας χολής και λίπους στα ηπατο- κύτταρα των ΔΟ.
Όχι σπάνια οι ΔΟ αναπτύσσονται εντός των προϋπαρχόντων αναγεννητικών κιρρωτικών όζων, ένας ενδιαφέρων συνδυασμός παρουσίας όζου (δυσπλαστικού) εντός άλλου όζου (αναγεννητικού της κίρρωσης).
Η ιστολογική εικόνα των ΔΟ χαμηλού βαθμού δυσπλασίας δεν διαφέρει ουσιαστικά από την εικόνα των υπόλοιπων ηπατοκυττάρων. Οι ηπατικοί δίσκοι έχουν πάχος μίας ή δύο σειρών, με μικρές διαφοροποιήσεις ως προς το μέγεθος και τα πυρηνικά χαρακτηριστικά των ηπατοκυττάρων, χωρίς την παρουσία μιτώσεων. Δυνατή είναι επίσης η εμφάνιση εστιακής ή διάχυτης εναπόθεσης λίπους, σωματίων Mallory, παρουσία χολής ή εναπόθεση σιδήρου. Πυλαία διαστήματα και/ή ινώδη διαφραγμάτια είναι συνήθως ανιχνεύσιμα, ενώ μπορεί να προεξάρχει η παρουσία χολαγγειολίων.
Η ιστολογική εικόνα των ΔΟ υψηλού βαθμού δυσπλασίας εμπεριέχει τα ευρήματα χαμηλού βαθμού δυσπλασίας και επιπλέον περιοχές με αλλαγές στα ηπατοκύτταρα, όπως βασεόφιλο κυτταρόπλασμα, ανώμαλη περιφέρεια του πυρήνα και αυξημένη πυρηνική πυκνότητα, δηλαδή αυξημένη αναλογία πυρήνα-κυτταροπλάσματος.

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ
Οι ασθενείς με ΔΟ δεν έχουν κλινικά συμπτώματα. Κλινικές εκδηλώσεις συνήθως αποδίδονται στη συνυπάρχουσα κίρρωση.
Η φυσική εξέλιξη των ΔΟ δεν έχει ακόμη τεκμηριωθεί πλήρως. Κατά την παρακολούθησή τους μερικοί εξ αυτών διατηρούν το ίδιο μέγεθος ή και εξαφανίζονται, ενώ άλλοι εκτρέπονται σε κακοήθεια.
Οι ΔΟ χαμηλού βαθμού δυσπλασίας δεν εξαλλάσσονται σε ΗΚΚ. Μπορεί όμως να εξελιχθούν σε ΔΟ υψηλού βαθμού δυσπλασίας.
Ο κίνδυνος ανάπτυξης ΗΚΚ είναι 4 φορές μεγαλύτερος σε ΔΟ υψηλού βαθμού δυσπλασίας σε σύγκριση με ΔΟ χαμηλού βαθμού δυσπλασίας.
Η δυνητική ικανότητα των ΔΟ για εξαλλαγή μπορεί να αποδοθεί παραστατικά ως σειρά βημάτων σε πορεία που ξεκινά ως ΔΟ χαμηλού βαθμού δυσπλασίας, προχωρά σε ΔΟ υψηλού βαθμού δυσπλασίας, στη συνέχεια εξελίσσεται σε καλώς διαφοροποιημένο ηπατοκυτταρικό καρκίνο και στο τέλος του ταξιδιού καταλήγει ως αδιαφοροποίητο ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα. Ο τερματισμός όμως της πορείας δεν είναι επιτακτικός σε κάθε περίπτωση.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ
Ο εργαστηριακός έλεγχος ασθενών με ΔΟ στερείται τυπικών ευρημάτων, πλην εκείνων της ηπατικής κίρρωσης με την οποία συχνά συνυπάρχουν.
Ο απεικονιστικός έλεγχος συνήθως θέτει την υπόνοια παρουσίας ΔΟ, που πρέπει να επιβεβαιωθεί με βιοψία.
Επί διαγνωστικής δυσπραγίας η λύση δίνεται με την ιστολογική εξέταση του χειρουργικά αφαιρεθέντος πιθανού ΔΟ.
Οι ΔΟ συνήθως αναδεικνύονται κατά την παρακολούθηση και διερεύνηση ασθενών με κίρρωση για το ενδεχόμενο ανάπτυξης ΗΚΚ. Όμως η παρουσία της κίρρωσης δυσκολεύει την απεικονιστική ανάδειξη των ΔΟ και η δυσκολία μεγαλώνει, όσο βαρύτερη είναι η κίρρωση.

Υπερηχοτομογράφημα
Το ΥΤ είναι η συχνότερα χρησιμοποιούμενη απεικονιστική εξέταση για την παρακολούθηση ασθενών με ηπατοπάθεια, πρωτίστως ηπατική κίρρωση.
Το κλασικό ΥΤ στερείται ευαισθησίας στην ανάδειξη των ΔΟ.

Αξονική τομογραφία
Η συμβολή της ΑΤ στη διάγνωση των ΔΟ είναι περιορισμένη ακόμη και μετά τη χορήγηση σκιαγραφικού, αφού η πυκνότητα των ΔΟ αυξάνει στον ίδιο βαθμό με το υπόλοιπο ηπατικό παρέγχυμα.
Σε περιπτώσεις ΔΟ με εναπόθεση σιδήρου, οι περιοχές αυτές αναδεικνύονται στην ΑΤ ως μικρές εστίες με αυξημένη πυκνότητα.
Η ελικοειδής τριφασική ΑΤ έχει μεγαλύτερη ευαισθησία για ΔΟ μεγέθους 0,5 εκ. έως 2 εκ., με χαρακτηριστικά ευρήματα όπως σαφή όρια των ΔΟ και ίδια πυκνότητα με το γειτονικό παρέγχυμα, τόσο πριν από τη χορήγηση σκιαγραφικού όσο και στη φλεβική φάση και στις καθυστερημένες λήψεις.
Ειδικότερα δεν παρατηρείται αύξηση της πυκνότητας του όζου στην αρτηριακή φάση, όπως συμβαίνει στο ΗΚΚ ή είναι δυνατό να συμβεί και στον ΔΟ υψηλού βαθμού δυσπλασίας.
Αντίθετα, ο ΔΟ χαμηλού βαθμού δυσπλασίας παραμένει ισόπυκνος ή και απεικονίζεται υπόπυκνος.
Στις πυλαιοφλεβικές και στις καθυστερημένες λήψεις δεν παρατηρείται μείωση της πυκνότητας του όζου. Η ελικοειδής ΑΤ αναδεικνύει τους ΔΟ σε ποσοστό που κυμαίνεται από 2% έως 39%.

Μαγνητική τομογραφία
Η ΜΤ είναι ίσως η μόνη απεικονιστική εξέταση που μπορεί να προσεγγίσει διαγνωστικά τους ΔΟ.
Στις Τ1 ακολουθίες η ένταση του σήματος είναι αυξημένη, ενώ στις Τ2 ακολουθίες είναι ίδια ή μειωμένη.

Η απεικόνιση αυτή, αν και τυπική, δεν είναι συχνή κατά τη διερεύνηση των ΔΟ, που είναι δυνατό να μην αναδειχθούν καν, ιδιαίτερα όταν είναι μικρού μεγέθους.
Η ευαισθησία της ΜΤ για τη διάγνωση των ΔΟ κυμαίνεται από 15% έως 42%.
Επιπλέον, η ΜΤ μπορεί να συμβάλει στη διάγνωση ΔΟ που εξελίχθηκε σε ΗΚΚ, με την εμφάνιση στις Τ2 ακολουθίες, όπου ο ΔΟ απεικονίζεται με χαμηλή ένταση σήματος, στικτής κεντρικής περιοχής με αυξημένη ένταση σήματος, αντίστοιχα προς την εστία του ΗΚΚ.
Η ΜΤ ενισχυμένη με χορήγηση σκιαγραφικού (gadolinium) βελτιώνει τη διαγνωστική της ικανότητα, ιδιαίτερα στη διαφορική διάγνωση των ΔΟ από το ΗΚΚ, και θεωρείται περισσότερο ευαίσθητη από την τριφασική ελικοειδή AT.

ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ
Η διαφορική διάγνωση των ΔΟ απαιτείται από άλλες ηπατικές εξεργασίες, όπως οι αναγεννητικοί όζοι, κυρίως όμως από μικρού μεγέθους ΗΚΚ.
Η διάκριση ενός μεγάλου αναγεννητικού κιρρωτικού όζου από έναν ΔΟ μικρού βαθμού δυσπλασίας και ενός ΗΚΚ από έναν ΔΟ μεγάλου βαθμού δυσπλασίας συχνά είναι αδύνατη.
Στις περιπτώσεις αυτές η διαφορική διάγνωση γίνεται με τη χειρουργική αφαίρεση του όζου και την ιστολογική εξέταση.
Η α-FP κυμαίνεται σε φυσιολογικά όρια σε περιπτώσεις ΔΟ, ενώ και στο ΗΚΚ, όταν είναι μικρού μεγέθους, σπάνια παρατηρείται αύξησή της.
Τα απεικονιστικά ευρήματα του ΔΟ στο δυναμικό ΥΤ, στην τριφασική ελικοειδή AT και στη δυναμική ΜΤ, σε σύγκριση με την απεικόνιση του ΗΚΚ, συμβάλλουν στη διαφορική διάγνωση, ιδίως για εστίες μεγαλύτερες του 1 εκ.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ
Η θεραπευτική εκλογή για ΔΟ χαμηλού βαθμού δυσπλασίας συνίσταται στην τακτική παρακολούθηση με ΥΤ και στις περιπτώσεις που παρατηρηθεί αύξηση του μεγέθους πρέπει είτε να επαναληφθεί η βιοψία ή να εξαιρεθεί ο όζος.
ΔΟ υψηλού βαθμού δυσπλασίας, δεδομένου ότι θεωρούνται προκαρκινωματώδεις εστίες, πρέπει να εξαιρούνται χειρουργικά ή να καταστρέφονται με ραδιοσυχνότητες.
Στις περιπτώσεις συνύπαρξης προχωρημένης κίρρωσης η ηπατική μεταμόσχευση ίσως είναι η αποτελεσματικότερη θεραπευτική αγωγή.

Μπορεί επίσης να σας αρέσει Περισσότερα από τον συγγραφέα

Αφήστε μια απάντηση

Εγγραφή στο Newsletter μας!

Εγγραφείτε στο ενημερωτικό μας δελτίο και ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία Ιατρικά Νέα.

You have Successfully Subscribed!

Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων