Μεταβολισμός της χολερυθρίνης

0 814

Η χολερυθρίνη είναι προϊόν μεταβολισμού της αίμης.
Περίπου 4 mg / kg βάρους σώματος χολερυθρίνης παράγεται κάθε μέρα, σχεδόν το 80% από τη διάσπαση αιμοσφαιρίνης στα γηρασμένα ερυθρά αιμοσφαίρια και την πρώιμη καταστροφή των ερυθροκυττάρων στον μυελό των οστών και το 15-20%, προέρχεται από άλλες πηγές, κυρίως από τον μεταβολισμό άλλων πρωτεϊνών που περιέχουν αίμη (κυτοχρώματα, μυοσφαιρίνη).
Τα αρχικά στάδια του μεταβολισμού της χολερυθρίνης λαμβάνουν χώρα στα δικτυοενδοθηλιακά κύτταρα, κυρίως στον σπλήνα.
Η χολερυθρίνη δημιουργείται από την δράση του ενζύμου χολοπράσινη ρεδουκτάση (biliverdin reductase) επί της χολοπρασίνης (biliverdin).
Η χολοπρασίνη είναι προϊόν του καταβολισμού της αίμης και αποτελεί μία πράσινη τετραπυρολική χολοχρωστική. Η χολοπρασίνη ρεδουκτάση αφαιρεί το διπλό δεσμό μεταξύ του δεύτερου και του τρίτου πυρρολικού δακτυλίου.

Στη συνέχεια η χολερυθρίνη οξειδώνεται και μετατρέπεται ξανά σε χολοπράσινη. Η αέναη αυτή κυκλική διαδικασία, σε συνδυασμό με τη δραστική αντιοξειδωτική λειτουργικότητα της χολερυθρίνης, έχει οδηγήσει στην υπόθεση ότι ο βασικός της ρόλος είναι η αντιοξειδωτική δράση της στα κύτταρα.
Η χολερυθρίνη εκκρίνεται στην χολή και στα ούρα στα οποία τους προσδίδει το χαρακτηριστικό κίτρινο χρώμα τους. Αυξημένες τιμές της (>2mg/dL) προκαλούν το έντονο κίτρινο χρώμα των επιπεφυκότων και του δέρματος που χαρακτηρίζει τους ασθενείς με ίκτερο.
Η χολερυθρίνη που σχηματίζεται με τον τρόπο αυτό στο αίμα είναι αδιάλυτη στο νερό, κυκλοφορεί ενωμένη με αλβουμίνη η οποία την μεταφέρει στο ήπαρ και ονομάζεται ασύζευκτη ή έμμεση χολερυθρίνη (Unconjugated or Indirect Bilirubin).

Εξαιτίας της αδιαλυτότητάς της στο νερό και της σύνδεσης της με την αλβουμίνη, η έμμεση χολερυρθρίνη δεν διηθείται από το νεφρικό σπείραμα και δεν αποβάλλεται στα ούρα.
Στο ήπαρ η χολερυθρίνη αποσπάται από την αλβουμίνη και ενώνεται στα ηπατοκύτταρα με τη βοήθεια του ενζύμου γλυκουρονική τρανσφεράση (UDP GT), με γλυκουρονίδια ώστε να γίνει υδατοδιαλυτή και να αποβληθεί με τη χολή.

Η χολερυθρίνη αυτή ονομάζεται συνδεμένη ή άμεση (Conjugated or Direct Bilirubin) και απεκκρίνεται με τη χολή. Η συζευγμένη χολερυθρίνη είναι υδατοδιαλυτή γι’ αυτό και διηθείται από το σπείραμα και εμφανίζεται στα ούρα.
Η τρίτη φάση του μεταβολισμού της χολερυθρίνης γίνεται στο έντερο, όπου αφ’ ενός μεν αυτή απο-βάλλεται αυτούσια με τα κόπρανα, αφ’ ετέρου δε ένα μέρος της μεταβολίζεται με τη βοήθεια των μικροβίων του εντέρου σε ουροχολινογόνο, άχρωμο προϊόν, το οποίο μετατρέπεται σε χρωματισμένο, την ουροχολίνη.

Για τις ενώσεις αυτές, όταν βρίσκονται στα κόπρανα, χρησιμοποιούνται οι όροι κοπροχολινογόνο και κοπροχολίνη. Μέρος του ουροχολινογόνου επαναπορροφάται από το έντερο και με τη βοήθεια του λεγόμενου εντεροηπατικού κύκλου, ένα ποσοστό του επαναποβάλλεται στη χολή ενώ το υπόλοιπο βραχυκυκλώνει το ήπαρ και αποβάλλεται από τους νεφρούς. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, αποβάλλονται έως 4 mg ουροχολινογόνου στα ούρα και το ποσό τούτο μεταβάλλεται στα διάφορα είδη ίκτερου.
Η μέτρηση της χολερυθρίνης χρησιμοποιείται στην διάγνωση των αιμολυτικών αναιμιών, των διαταραχών της ηπατικής λειτουργίας, συγγενών διαταραχών του μεταβολισμού και του ίκτερου των νεογνών. Η αύξηση τη έμμεσης χολερυθρίνης πιο συχνά συνδέεται με αυξημένη καταστροφή των ερυθρών αιμοσφαιρίων (αιμόλυση) σε αντίθεση με την αύξηση της άμεσης χολερυθρίνης που συνδέεται με ηπατική δυσλειτουργία ή απόφραξη των χοληφόρων. Η αύξηση των επιπέδων της ολικής χολερυθρίνης καθιστά απαραίτητο και τον προσδιορισμό του είδους της χολερυθρίνης (άμεσης ή έμμεσης).
Προσέγγιση του ασθενούς με υψηλά επίπεδα χολερυθρίνης.

Η υπερχολερυθριναιμία μπορεί να είναι το αποτέλεσμα της υπερπαραγωγής χολερυθρίνης μέσω της υπερβολικής αποδόμησης της αιμοσφαιρίνης, μειωμένης απορρόφηση στο ήπαρ, σύζευξης ή απέκκρισης της χολερυθρίνης, η από την αναγωγή της μη συζευγμένης και συζευγμένης χολερυθρίνης από κατεστραμμένα ηπατοκύτταρα ή κύτταρα των χοληφόρων πόρων.
Η αξιολόγηση του ασθενούς με μια μεμονωμένη αύξηση των επιπέδων της χολερυθρίνης είναι αρκετά διαφορετική από εκείνη του ασθενούς με αυξημένη χολερυθρίνη και αυξημένα επίπεδα των ηπατικών ενζύμων.
Το πρώτο βήμα για την αξιολόγηση του ασθενούς με μεμονωμένη αύξηση της χολερυθρίνης είναι η κλασματοποίηση της χολερυθρίνης για να διαπιστωθεί εάν είναι συζευγμένη ή μη συζευγμένη χολερυθρίνη (Σχ. 73-1).

Αν λιγότερο από 15% του συνόλου είναι συζευγμένο, μπορεί κανείς να είναι βέβαιος ότι το σύνολο σχεδόν της χολερυθρίνης ορού είναι άμεση.
Υπερπαραγωγή της χολερυθρίνης ως αποτέλεσμα υπερβολικής διάσπασης της αιμοσφαιρίνης μπορεί να συμβεί σε κληρονομικές ή επίκτητες διαταραχές (Πίνακας 73-1).
Το ιστορικό των φαρμάκων του ασθενούς πρέπει να ελέγχεται για φάρμακα που μπορούν να προκαλέσουν μειωμένη απορρόφηση της χολερυθρίνης στο ήπαρ. Εάν δεν προσδιοριστεί κάποιο αίτιο, μια γενετική ενζυμική ανεπάρκεια που οδηγεί σε μειωμένη σύζευξη χολερυθρίνης, (σύνδρομο Gilbert), είναι πιθανή.
Το σύνδρομο Gilbert είναι συχνό (συχνότητα 6% έως 12%) (βλ. Πίνακα 20-2). Μια μετάλλαξη στο στοιχείο ΤΑΤΑΑ στον προαγωγέα 5 ‘ στην περιοχή UDP του γονιδίου της γλυκουρονυλτρανσφεράσης οδηγεί σε μείωση της δραστικότητας του ενζύμου περίπου κατά το ένα τρίτο του φυσιολογικού.
Η ελαφρώς αυξημένη έμμεση υπερχολερυθριναιμία ορού στο σύνδρομο Gilbert φαίνεται πως δεν έχει καμία κλινική συνέπεια.
Αυτή η καλοήθη κλινική πορεία έρχεται σε αντίθεση με την πολύ σπανιότερη πάθηση του συνδρόμου Crigler-Najjar , τύπου Ι και ΙΙ (βλ. Πίνακα 20-2).

Οι μεταλλάξεις σε αυτή την πάθηση έχουν ως αποτέλεσμα την σημαντική μείωση UDP γλυκουρονυλτρανσφεράσης: <10% σε Crigler-Najjar τύπου II και πλήρη απουσία ενζυμικής δραστηριότητας σε Crigler-Najjar τύπου Ι, με αποτέλεσμα πολύ μεγαλύτερες αυξήσεις της μη συζευγμένης χολερυθρίνης ορού σε επίπεδα που έχουν αυξημένο κίνδυνο kernicterus.
Όταν η μεμονωμένη υπερχολερυθριναιμία σχετίζεται με ένα συζευγμένο κλάσμα> 15%, και
τυπικά> 50%, η διάγνωση είναι είτε το ασυνήθιστο Dubin-Johnson σύνδρομο ή ακόμα πιο σπάνια το σύνδρομο Rotor’s (βλέπε σχήμα. 73-1).
Η βλάβη στο σύνδρομ Dubin-Johnson βρίσκεται στο MRP2 γονίδιο. Το ελάττωμα στο σύνδρομο του Rotor’s δεν έχει καθοριστεί ακόμα. Κανένα από τα σύνδρομα δεν σχετίζεται με αρνητικά κλινικά αποτελέσματα.

437463455245

 

 

 Ομάδα gastrodiagnosis.gr

Αφήστε μια απάντηση