Πεπτικό έλκος: Πώς θεραπεύεται; Ελέγχεται με τη διατροφή;

0 504

Αυτό συμβαίνει σε συγκεκριμένες καταστάσεις, οι οποίες είναι:

  • η επιμόλυνση με το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού, η οποία αποτελεί και την κυριότερη αιτία εμφάνισης έλκους,
  • η εκτενής χρήση μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων, όπως:
     το ακετυλοσαλικυλικό οξύ (το κοινό φάρμακο ασπιρίνη), η ιβουπροφαίνη (χρησιμοποιείται για την ανακούφιση του πόνου των έμμηνων),  και πολλές άλλες αναλγητικές ουσίες, που χρησιμοποιούνται για την ανακούφιση του πόνου της αρθρίτιδας,
  • το χρόνιο κάπνισμα,
  • η κατάχρηση του αλκοόλ και
  • το ψυχικό ή σωματικό στρές, αν και το τελευταίο μάλλον επιδεινώνει παρά προκαλεί
    ένα ήδη υπάρχον έλκος. Επιπλέον, αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης φαίνεται να έχουν:

    • όσοι έχουν οικογενειακό ιστορικό εμφάνισης έλκους και
    • όσοι ανήκουν στην ομάδα αίματος Ο.

Συμπτώματα
Το κοιλιακό άλγος είναι το χαρακτηριστικότερο σύμπτωμα στο πεπτικό έλκος. Μάλιστα, η ένταση του πόνου έχει μικρή συσχέτιση με το μέγεθος του έλκους, αφού και μικρά μόνο έλκη μπορούν να είναι ιδιαίτερα επώδυνα.

Ο πόνος του πεπτικού έλκους έχει τα εξής χαρακτηριστικά:

  • Εντοπίζεται στην πάνω κεντρική κοιλιακή χώρα, ακριβώς κάτω από το οστό του στέρνου, αλλά μπορεί να αντανακλά και έως την πλάτη.
  • Είναι οξύς και έχει όμοια αίσθηση με κάψιμο ή μαχαιριά.
  • Εμφανίζεται μετά από μεγάλα γεύματα ή έως και 2 ώρες μετά.
  • Επιδεινώνεται τη νύχτα ή νωρίς το πρωί.
  • Επιδεινώνεται επίσης όταν παραλείπονται γεύματα.
  • Ανακουφίζεται με τη λήψη τροφής και ιδίως γάλατος.
  • Ανακουφίζεται με τη λήψη αντιόξινων φαρμάκων.

Ένα δεύτερο πολύ ειδικό σύμπτωμα του έλκους, που συχνά εμφανίζεται και μόνο του, χωρίς τη συνοδεία των άλλων, είναι:

  •  απώλεια αίματος μέσω εμέτου ή κοπράνων. Άλλα συμπτώματα που σχετίζονται με το έλκος, είναι ωστόσο λιγότερο ειδικά, είναι:
    • η ναυτία και ο έμετος,
    • η δυσπεψία (αίσθημα πόνου και καύσου μετά τη λήψη γεύματος) και
    • η αναιμία (χλωμή όψη, αναπνευστική δυσχέρεια, κόπωση) που προκαλείται από την απώλεια αίματος.

Ιατρική θεραπεία
Αν το αίτιο του έλκους είναι η παρουσία του ελικοβακτηριδίου στο πεπτικό, τότε ακολουθείται θεραπεία εκρίζωσης με τη λήψη ενός συνδυασμού αντιβιοτικών και ενός φαρμάκου που καταστέλλει την παραγωγή και έκκριση γαστρικών οξέων. Η θεραπεία αυτή διαρκεί συνήθως μία εβδομάδα.

Ασχέτως παρουσίας ή όχι του ελικοβακτηριδίου, ο ασθενής λαμβάνει πάντα οδηγίες για την διακοπή καπνίσματος και λήψης αλκοόλ ή φαρμακευτικών ουσιών που ερεθίζουν τα έλκη.

Σε ορισμένες προχωρημένες περιπτώσεις, πιθανά να χρειαστεί επέμβαση. Αυτή περιλαμβάνει την αφαίρεση του νεύρου που ελέγχει την παραγωγή γαστρικού οξέος στο στόμαχο ή/και την αφαίρεση μέρους του στόμαχου.

Διατροφικοί χειρισμοί

Οι διατροφικοί χειρισμοί στο πεπτικό έλκος έγκεινται σε τρεις κατηγορίες:

  • τον προληπτικό περιορισμό κατανάλωσης συγκεκριμένων τροφίμων,
  • την προληπτική τροποποίηση γευματικών συνηθειών κα靝 τους
  • ανακουφιστικούς χειρισμούς σε μια έξαρση

Αυτοί αναλύονται παρακάτω.

Πάντως, ο βαθμός ανακούφισης από τους παρακάτω χειρισμούς είναι υποκειμενικός. Ο κάθε ασθενής μπορεί να δοκιμάσει και να επιλέξει τους χειρισμούς που τον βοηθούν περισσότερο.

Τα τρόφιμα που χρήζουν περιορισμό στο έλκος είναι:

  • τα πολύ λιπαρά τρόφιμα ή γεύματα:  60-15
    • ζωικά λίπη, όπως το ορατό λίπος σε μια μπριζόλα και η πέτσα από τα πουλερικά 
    • λιπαρά μέρη ζώων, όπως παϊδάκια και λάπα
    •  λιπαρά ζωικά προϊόντα, όπως μπέικον, λουκάνικα και ολόπαχα τυροκομικά
    •  κρόκοι αβγών
    •  λιπαρές ύλες, όπως έλαια, βούτυρα, μαργαρίνες, κρέμα γάλακτος, μαγιονέζα, φιστικοβούτυρο, ταχίνι, πραλίνες
    •  τσιπς
    •  ξηροί καρποί και σπόροι
    •  τηγανητά  πρόχειρα γεύματα, όπως πίτσα, μπέργκερς, γύρος-πίτα
    •  φαγητά με κρέμα γάλακτος, μπεσαμέλ ή άλλες βαριές σάλτσες
    •  γλυκά σοκολάτας ή με πολύ βούτυρο ή κρόκους αβγών
  • τα όξινα τρόφιμα:
    •  πορτοκάλια, σαγκουίνι, γκρέιπφρουτ, λεμόνια κ.λπ. εσπεριδοειδή και οι χυμοί τους
    •  ακτινίδια
    •  κυδώνια
    •  τομάτες, ιδίως οι άγουρες
    •  πιπεριές, ιδίως οι καυτερές
    •  σκόρδο και κρεμμύδι, ιδίως ωμά
    •  ανθρακούχα ποτά

 

  • τα καρυκεύματα και μπαχαρικά, ιδίως τα καυτερά:
    •  πιπέρι άσπρο ή κόκκινο ή μαύρο
    •  μπούκοβο, ταμπάσκο
    •  δυόσμο/ μέντα
  • οι πηγές καφεΐνης:
    •  καφές – με καφεΐνη ή και χωρίς
    •  ανθρακούχα ποτά – με καφεΐνη ή και χωρίς
    •  ρόφημα κακάο
    •  πράσινο τσάι
    •  αφεψήματα από διάφορα βότανα, με εξαίρεση το χαμομήλι

 

Στην έξαρση τέλος, είναι ιδιαίτερα ανακουφιστική:

  • η κατανάλωση λευκού γάλατος, το οποίο είναι αλκαλικό τρόφιμο και θεωρείται από πολλούς εξισορροπητικό της οξύτητας του πεπτικού περιεχομένου, και
  • η άμεση πρόσληψη τροφής, έστω και μικρού γεύματος.

 

Δήμητρα Καγιάφα, Νοσοκομειακός Διαιτολόγος, MSc Δημόσια Υγεία

http://www.eligast.gr

Αφήστε μια απάντηση