Οξεία γαστρίτιδα, τι είναι και τι την προκαλεί; Πως θεραπεύεται;

Τι είναι η οξεία γαστρίτιδα;

    • Η οξεία γαστρίτιδα είναι η ξαφνική φλεγμoνή ή το πρήξιμο στο βλεννογόνο του στομάχου.

 

    • Η γαστρίτιδα επηρεάζει μόνο το στομάχι, ενώ η γαστρεντερίτιδα επηρεάζει το στομάχι και τα έντερα.

 

    • Οι πιο συνηθισμένες αιτίες της οξείας γαστρίτιδας είναι τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα και τα κορτικοειδή.

 

Η οξεία γαστρίτιδα είναι μια ξαφνική φλεγμονή ή οίδημα στο εσωτερικό τοίχωμα του στομάχου (βλεννογόνος).
Μπορεί να προκαλέσει σοβαρό και ενοχλητικό πόνο. Όμως, ο πόνος είναι προσωρινός και συνήθως διαρκεί για λίγο κάθε φορά.

Η οξεία γαστρίτιδα εμφανίζεται  ξαφνικά και μπορεί να προκληθεί από βλάβη, βακτήρια, ιούς, άγχος ή κατάποση ερεθιστικών ουσιών όπως είναι το αλκόολ, τα μη στεροειδή και αντιφλεγμονώδη φάρμακα, τα στεροειδή ή τα πικάντικα φαγητά.
Συχνά η κατάσταση αυτή διαρκεί λίγο.

Η χρόνια γαστρίτιδα από την άλλη εμφανίζεται πιο αργά και διαρκεί περισσότερο. Η χρόνια γαστρίτιδα μπορεί να προκαλέσει συχνότερα συνεχή βύθιο πόνο παρά τον έντονο πόνο της οξείας γαστρίτιδας.

 

Η οξεία γαστρίτιδα διαφέρει από την γαστρεντερίτιδα. Η γαστρίτιδα επηρεάζει μόνο το στομάχι  και μπορεί να περιλαμβάνει ναυτία ή εμετό ενώ η γαστρεντερίτιδα επηρεάζει και το στομάχι και τα έντερα. Τα συμπτώματα της γαστρεντερίτιδας περιλαμβάνουν διάρροια όπως επίσης ναυτία ή εμετό.

Ενώ η εξάπλωση της χρόνιας γαστρίτιδας έχει μειώθει στις αναπτυγμένες χώρες τα τελευταία χρόνια, η οξεία γαστρίτιδα συνεχίζει να είναι συνηθισμένο φαινόμενο.

 

Τι προκαλεί όμως την οξεία γαστρίτιδα;

Η οξεία γαστρίτιδα αναπτύσσεται όταν ο βλεννογόνος του στομάχου έχει καταστραφεί ή έχει φθαρεί. Αυτό επιτρέπει στα πεπτικά οξέα να προκαλούν βλάβες στο στομάχι. Υπάρχουν πολλά αίτια τα οποία μπορούν να καταστρέψουν τον βλεννογόνο του στομάχου.

Οι αιτίες της οξείας γαστρίτιδας περιλαμβάνουν:

  • φάρμακα όπως είναι τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη και τα κορτικοειδή.
  • βακτηριακή λοίμωξη όπως είναι το Η. pylori
  • υπερβολική κατανάλωση αλκόολ

Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη  φάρμακα και τα κορτικοειδή είναι oi πιο συνηθισμένες αιτίες οξείας γαστρίτιδας.

 

Το H.pylori είναι ο τύπος του βακτηρίου το οποίο μπορεί να μολύνει το στομάχι. Αυτό είναι συχνά και η αιτία του πεπτικού έλκους. Ενώ δεν είναι ξεκάθαρο πως το H.pylori μεταδίδεται, μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την φλεγμονή στο στομάχι, την απώλεια της όρεξης, την ναυτία, το φούσκωμα και το κοιλιακό άλγος.

 

Άλλες αιτίες οι οποίες είναι λιγότερο συνηθισμένες περιλαμβάνουν:

  • ιογενείς λοιμώξεις
  • υπερβολικό άγχος
  • αυτοάνοσες διαταραχές οι οποίες προκαλούν το ανοσοποιητικό σύστημα να επιτίθεται στο βλενογόννο του στομαχιού
  • πεπτικές νόσοι και διαταραχές όπως είναι η νόσος του Crohn
  • παλινδρόμηση χολής
  • χρήση κοκαίνης
  • κατάποση διαβρωτικών ουσιών όπως είναι το δηλητήριο
  • χειρουργική επέμβαση
  • νεφρική ανεπάρκεια
  • συστηματικό στρες
  • μηχανική υποβοήθηση αναπνοής

 

Ποιος  κινδυνεύει από οξεία γαστρίτιδα;

Οι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο οξείας γαστρίτιδας είναι:

  • μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα
  • κορτικοειδή φάρμακα
  • μεγάλες ποσότητες αλκόολ
  • σοβαρή χειρουργική επέμβαση
  • νεφρική ανεπάρκεια
  • ηπατική ανεπάρκεια
  • αναπνευστική ανεπάρκεια

 

Ποια είναι τα συμπτώματα της οξείας γαστρίτιδας;

Κάποιοι άνθρωποι με οξεία γαστρίτιδα δεν έχουν κανένα σύμπτωμα. Άλλοι μπορεί να έχουν συμπτώματα που ποικίλουν από ήπια σε έντονα.

Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα περιλαμβάνουν τα εξής:

  • απώλεια όρεξης
  • δυσπεψία
  • μαύρα κόπρανα
  • ναυτία
  • εμετοί
  • αιματηρός εμετός που μοιάζει με κόκκους καφέ
  • πόνος στο πάνω μέρος της κοιλιάς
  • μια αίσθηση πληρότητας στο επάνω μέρος της κοιλιάς μετά το φαγητό

Κάποια συμπτώματα που σχετίζονται με την οξεία γαστρίτιδα τα συναντούμε και σε άλλες ιατρικές καταστάσεις. Μπορεί να είναι δύσκολο να επιβεβαιώσετε την οξεία γαστρίτιδα χωρίς να μιλήσετε σε γιατρό.

Επικοινωνήστε με τον γιατρό σας αν έχετε τα συμπτώματα της γαστρίτιδας για μια εβδομάδα ή περισσότερο. Αν κάνετε έμετο αίμα αναζητήστε αμέσως ιατρική συμβουλή.

 

Υπάρχουν κάποιες καταστάσεις οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν όμοια συμπτώματα με αυτά της οξείας γαστρίτιδας και είναι οι ακόλουθες:

  • Πεπτικά έλκη τα οποία μπορεί να συνοδεύουν την γαστρίτιδα
  • Η νόσος του Κρον η οποία είναι μια χρόνια φλεγμονώδης κατάσταση που μπορεί να εμπλέκει ολόκληρη την πεπτική οδό.
  • Πέτρες στην χολή ή νόσος της χοληδόχου κύστης
  • Τροφική δηλητηρίαση η οποία μπορεί να προκαλέσει έντονο πόνο στην κοιλιά, εμετό και διαρροια

 

Πως γίνεται η διάγνωση της οξείας γαστρίτιδας;

Κάποιες εξετάσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την διάγνωση της οξείας γαστρίτιδας. Συνήθως, ο γιατρός σας θα σας κάνει λεπτομερείς ερωτήσεις  για να μάθει για τα συνπτώματα σας.
Συνήθως οι γιατροί σας γράφουν εξετάσεις όπως οι ακόλουθες για να επιβεβαιώσουν την διάγνωση:

  • Γενική ανάλυση αίματος, η οποία χρησιμοποιείται για να ελεξει την συνολική σας υγεία.
  • Εξέταση αίματος, αναπτνοής ή σάλιου η οποία χρησιμοποιείται για να γίνει έλεγχος για pylori.
  • Εξέταση κοπράνων, η οποία χρησιμοποιείται για να γίνει έλεγχος αν υπάρχει αίμα στα κόπρανα.
  • Γαστροσκόπηση η οποία χρησιμοποιείται για να ελέγξουμε τον βλεννογόνο του στομάχου με μια μικρή κάμερα.
  • Βιοψία γαστρικού ιστού για ανάλυση

 

Πως θεραπεύεται η οξεία γαστρίτιδα;

Κάποιες περιπτώσεις οξείας γαστρίτιδας φεύγουν χωρίς θεραπεία και ακολουθώντας μια ήπια διατροφή μπορείτε να βοηθήσετε στην γρήγορη ανάρρωση σας.
Τρόφιμα χαμηλής περιεκτικότητας σε φυσικά οξέα, χαμηλά λιπαρά και χαμηλές φυτικές ίνες μπορούν να γίνουν ανεκτά καλύτερα.
Τα άπαχα κρέατα όπως το στήθος κοτόπουλου ή της γαλοπούλας μπορούν να προστεθούν στην διατροφή σας αν είναι ανεκτά ενώ ο ζωμός κοτόπουλου ή οι άλλες σούπες μπορεί να είναι καλύτερα να λαμβάνονται όταν ο έμετος προεξάρχει ως σύμπτωμα.

Ομως, πολλοί άνθρωποι μπορεί να χρειαστούν θεραπεία για την οξεία γαστρίτιδα, με το χρόνο θεραπείας και ανάρρωσης να εξαρτάται από τα αίτια της γαστρίτιδας. Οι λοιμώξεις από H.pylori ίσως χρειαστούν ένα ή δυο σχήματα αντιβιοτικών τα οποία μπορούν να διαρκέσουν για δυο εβδομάδες το καθένα. Άλλες θεραπείες, όπως αυτές που χρησιμοποιούνται για την θεραπεία των ιων προυποθέτουν να παίρνετε φάρμακα για να μειώσετε τα συμπτώματα.

 

Μερικές θεραπευτικές επιλογές περιλαμβάνουν:

Φάρμακα

Υπάρχουν συνταγογραφημένα και μη φάρμακα για την γαστρίτιδα. Συχνά ο γιατρός σας θα σας συστήσει ένα συνδυασμό φαρμάκων συμπεριλαμβανομένων και των ακόλουθων:

Αντιόξινα ή γάλα μαγνησίας μπορούν να χρησιμοποιήθουν για να εξουδετερώσουν τα γαστρικά οξέα. Αυτά μπορούν να χρησιμοποιούνται για όσο χρονικό διάστημα έχετε την γαστρίτιδα  με την παρεχόμενη  δόση να χορηγείται τόσο συχνά όσο χρειάζεται ακόμα και κάθε 30 λεπτά.

Ανταγωνιστές Η2 όπως είναι η ρανιτιδίνη (Zantac) μειώνουν την παραγωγή των γαστρικών οξέων και μπορούν να καταναλώνονται μεταξύ 10 και 60 λεπτών πριν το φαγητό.

Αναστολείς αντλίας πρωτονίων όπως είναι η ομεπραζόλη ( losec) και η εσομεπραζόλη (Νexium) που αναστέλλουν την παραγωγή των γαστρικών οξέων. Αυτοί πρέπει να λαμβάνονται μόνο μια φορά κάθε 24 ώρες και όχι για περισσότερο από 14 μέρες.

Τα αντιβιοτικά είναι απαραίτητα μόνο αν έχετε βακτηριακή λοίμωξη όπως λοίμωξη από Η pylori.Τα πιο κοινά αντιβιοτικά που χρησιμοποιούνται για να θεραπεύσουν την λοίμωξη από Η.polyri ειναι η αμοξυκιλλίνη, η τετρακυκλίνη (η οποία δεν πρέπει να χρησιμοποιείτε για παιδιά κάτω των 12 ετών) και η κλαριθρομυκίνη. Το αντιβιοτικό μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε συνδυασμό με αναστολείς αντλίας πρωτονίων , αντιόξινα ή ανταγωνιστές Η2. Η θεραπεία τυπικά διαρκεί μεταξύ 10 – 14 ημερών.

Ο γιατρός σας ίσως σας συστήσει να σταματήσετε να παίρνετε μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη ή  κορτικοειδή φάρμακα τα οποία ερεθίζουν το στομάχι σας για να δει αν υποχωρούν τα συμπτώματα.
Όμως, μην σταματήσετε να παίρνετε τα φάρμακα αυτά χωρίς πρώτα να μιλήσετε με το γιατρό σας.

 

 

Φροντίδα στο σπίτι

Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορούν επίσης να βοηθήσουν να μειώσετε τα συμπτώματα της οξείας γαστρίτιδας. Στις αλλαγές που θα μπορούσαν να βοηθήσουν περιλαμβάνονται:

  • αποφυγή ή περιορισμός της κατανάλωσης αλκόολ
  • αποφυγή των πικάντικων, τηγανητών και όξινων φαγητών.
  • Κατανάλωση συχνών μικρών γευμάτων
  • μείωση του άγχους
  • αποφυγή φαρμάκων τα οποία ενοχλούν την βλεννογόνο του στομάχου όπως είναι τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα ή η ασπιρίνη

 

Εναλλακτικές θεραπείες για την οξεία γαστρίτιδα.

Σύμφωνα με έρευνα συγκεκριμένα βότανα βελτιώνουν την πεπτική υγεία. Επίσης αυτά μπορούν να βοηθήσουν να καταπολεμήσετε την H.pylori.

Κάποια από τα βότανα που θεραπεύουν την οξεία γαστίτιδα είναι:

  • Μαστίχα Χίου
  • φτελιά
  • σμύρνα
  • βερβερίνη
  • γλυκόριζα
  • άγριο ίντιγκο
  • γαρύφαλλο
  • ρίζα μαόνιας

 

 

Πρόγνωση για τους ανθρώπους με οξεία γαστρίτιδα.

Η πρόγνωση για την οξεία γαστρίτιδα εξαρτάται από την υποβόσκουσα αιτία. Συνήθως η οξεία γαστρίτιδα θεραπεύεται γρήγορα με την αγωγή. Οι λοιμώξεις H. pοlyri για παράδειγμα μπορούν συχνά να θεραπευτούν με αντιβιοτικά.

Όμως, μερικές φορές η θεραπεία αποτυγχάνει και μετατρέπεται σε χρόνια ή μακροχρόνια γαστρίτιδα. Η χρόνια γαστρίτιδα επίσης αυξάνεi τον κίνδυνο ανάπτυξης γαστρικού καρκίνου.

 

Πρόληψη της οξείας γαστρίτιδας

Μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο ανάπτυξης αυτής της κατάστασης με μερικά απλά βήματα:

  • Να πλένετε τα χέρια σας με σαπούνι και νερό συχνά και πριν τα γεύματα. Αυτό μπορεί να μειώσει το κίνδυνο να μολυνθείτε από Η. pylori.
  • Να μαγειρεύετε τα τρόφιμα καλά. Κι αυτό μειώνει τον κινδυνο μόλυνσης.
  • Αποφύγετε το αλκόολ ή περιορίστε την πρόσληψη αλκόολ
  • Αποφύγετε τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα ή μην τα χρησιμοποιείτε συχνά. Πάρτε τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη με φαγητό και νερό για να αποφύγετε τα συμπτώματα.

 

Σκόρδας Νικ. Κωνσταντίνος, Γαστρεντερολόγος

Εγγραφή στο Newsletter μας!

Εγγραφείτε στο ενημερωτικό μας δελτίο και ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία Ιατρικά Νέα.

You have Successfully Subscribed!

Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων