Στιγμιαίος καφές και στομάχι

65

Ο στιγμιαίος καφές είναι ένας τύπος καφέ κοινός ανάμεσα σε πολλούς λαούς και ένα από τα πιο δημοφιλή ροφήματα σε όλο τον πλανήτη.

Διάσημος για το πλούσιο άρωμα και τη γεύση του, πέραν της γνωστής σε όλους μας καφεΐνης, αποτελείται από περισσότερα από 1000 συστατικά, μεταξύ των οποίων υδατάνθρακες, πρωτεΐνες, βιταμίνες, ανόργανα στοιχεία και φαινολικά συστατικά. Οι αντιλήψεις του παρελθόντος περί βλαπτικών συνεπειών της κατανάλωσης καφέ στην υγεία έχουν ανατραπεί, καθώς νέα δεδομένα δείχνουν ότι η μέτρια κατανάλωση καφέ όχι μόνο δε βλάπτει, αλλά σε πολλές περιπτώσεις έχει ευεργετικά αποτελέσματα στον ανθρώπινο οργανισμό. Καταναλώνεται καθημερινά από ένα ευρύ φάσμα ηλικιών είτε με τη μορφή ζεστού ροφήματος είτε κρύου.

Ας δούμε όμως από πού προέρχεται ο στιγμιαίος καφές

cofee-bean-grinder

Η καλλιέργειά του γίνεται σε μικρά αειθαλή δέντρα σε φυτείες κατά μήκος της Νότιας και Κεντρικής Αμερικής, της Αφρικής και της Ασίας. Για την παραγωγή του καφέ που φτάνει στα χέρια μας, η διαδικασία που ακολουθείται είναι αρχικά η συλλογή των καρπών, η κατάλληλη προετοιμασία των κόκκων καφέ ώστε να αποφλοιωθεί ο καρπός, το καβούρδισμα και το άλεσμα. Ο στιγμιαίος καφές συγκεκριμένα, περνά από μία περαιτέρω διαδικασία ώστε να φτάσει στο τελικό καθαρό προϊόν. Αυτή η διαδικασία είναι το διεξοδικό και διαδοχικό φιλτράρισμα όπου κρατάται το κατακάθι. Αυτό σημαίνει πως η διαδικασία του φιλτραρίσματος που ακολουθεί ο καταναλωτής στο σπίτι του για την προετοιμασία άλλων ειδών καφέ, για το στιγμιαίο καφέ έχει ήδη πραγματοποιηθεί. Επιπλέον, υπάρχει και η φάση της αφυδάτωσης του καβουρδισμένου καφέ πριν συσκευαστεί και τελικά φτάσει στην κούπα του καταναλωτή όπου ξαναφτιάχνεται με προσθήκη νερού.

Κατά καιρούς έχει ακουστεί ότι ο στιγμιαίος καφές «χτυπάει» στο στομάχι. Από τις έρευνες που έχουν γίνει και αφορούν τη γαστρική κινητικότητα δεν έχει φανεί κάποια στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ αυτής και της κατανάλωσης καφέ από υγιείς ανθρώπους. Επίσης δεν έχει φανεί κάποια συσχέτιση με την δυσπεψία, καθώς ο καφές δεν φαίνεται να αυξάνει τη γαστρική κινητικότητα και το ρυθμό κένωσης του στομάχου κατ’επέκταση, σε υγιείς ενήλικες παρά μόνο σε κάποιους ασθενείς με ήδη υπάρχουσα δυσπεψία. Αυτό σημαίνει βέβαια ότι τα άτομα με δυσπεψία, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση ή κάποια άλλη νόσο του στομάχου, είτε είναι σε περιόδο έξαρσης της νόσου είτε ύφεσης, είναι απαραίτητο να ακολουθούν τις οδηγίες του θεράποντα ιατρού σχετικά με την κατανάλωση τροφίμων και ροφημάτων. Τελευταία ερευνητικά δεδομένα ωστόσο, που αφορούν στη γαστρεντερολογική κοινότητα δείχνουν ότι η μέση κατανάλωση καφέ δεν σχετίζεται ούτε με την γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση ούτε με έλκη του ανώτερου πεπτικού. Από την άλλη υπάρχουν ερευνητικά δεδομένα που προσάπτουν στο καφέ ηπατοπροστατευτικές ιδιότητες και συγκεκριμένα προστατεύει έναντι παθογενειών όπως είναι το λιπώδες ήπαρ, η πρωτοπαθής σκληρυντική χολαγγειίτιδα και τον ηπατοκυτταρικό καρκίνο ενώ μειώνει και τον κίνδυνο κίρρωσης του ήπατος σε χρόνιους αλκοολικούς αλλά και την θνητότητα λόγω αυτής.

Από την άλλη, η περιεκτικότητα του καφέ σε καφεΐνη ποικίλει αναλόγως με τον τύπο του καφέ, τη μέθοδο επεξεργασίας του και την προέλευσή του. Στον παρακάτω πίνακα μπορείτε να συγκρίνετε την περιεκτικότητα των βασικών τύπων καφέ σε καφεΐνη λαμβάνοντας υπόψη τις τυπικές μερίδες σερβιρίσματος και κατανάλωσης. Όπως μπορείτε να δείτε, αν καταναλώσουμε ίδια ποσότητα στιγμιαίου καφέ και ίδια ποσότητα καφέ φίλτρου, στη πρώτη περίπτωση θα λάβουμε περίπου 25-30% λιγότερη καφεΐνη από τη δεύτερη, καθώς ο στιγμιαίος καφές είναι από τους πιο ελαφρείς σε συγκέντρωση καφεΐνης.

kafes

Συνεπώς, η περιεκτικότητα του στιγμιαίου καφέ σε καφεΐνη δε δικαιολογεί κάποια γαστρική επιβάρυνση καθώς δεν είναι ο πρώτος σε συγκέντρωση καφεΐνης ανά τυπική μερίδα κατανάλωσης. Είναι καλό να επισημανθεί ότι η ασφαλής πρόσληψη καφεΐνης αντιστοιχεί στα 400 mg/ημέρα για τους ενήλικες, κάτι που αντιστοιχεί σε 3-5 φλιτζάνια στιγμιαίου καφέ, ενώ ως «μέτρια πρόσληψη» θεωρείται η κατανάλωση 200 mg καφεΐνης, κάτι που αντιστοιχεί σε 2-3 φλιτζάνια στιγμιαίου καφέ.

Ασφαλώς όσοι υποψιάζονται ότι έχουν κάποιο πρόβλημα με το στομάχι τους, πρέπει να συμβουλευτούν τον γαστρεντερολόγο τους για να αποκλείσουν κάποια παθολογία. Έπειτα, κάποιες καλές πρακτικές είναι να μετριάσουν τις ποσότητες καφέ που προσλαμβάνουν αλλά και να το προτιμήσουν μετά τα γεύματά τους για να μην είναι άδειο το στομάχι τους. Από την άλλη, μην ξεχνάτε ότι ο στιγμιαίος καφές περιέχει και πολυφαινόλες οι οποίες ενισχύουν την αντιοξειδωτική ικανότητα του οργανισμού που φαίνεται να έχει πολλά οφέλη, ενώ μπορεί να συμβάλλει στην καθημερινή ενυδάτωσή του. Γνωρίζοντας πλέον ότι, η άποψη που θέλει το στιγμιαίο καφέ να «χτυπάει» στο στομάχι δεν στηρίζεται επιστημονικά με βάση τις έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί σε υγιείς ενήλικες, καθώς οι μελέτες δεν είναι καταληκτικές και περιορίζονται σε ασθενείς, ενώ πρόκειται είτε για πολύ λίγες είτε για παλιές, μπορείτε να απολαμβάνετε το ρόφημα αυτό χωρίς τύψεις.

 

Γράφουν οι Δημήτρης Λαζαρίδης, Γαστρεντερολόγος και Εύα Τσάκου, Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

Μπορεί επίσης να σας αρέσει Περισσότερα από τον συγγραφέα

Αφήστε μια απάντηση

Εγγραφή στο Newsletter μας!

Εγγραφείτε στο ενημερωτικό μας δελτίο και ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία Ιατρικά Νέα.

You have Successfully Subscribed!

Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων